Mentale fitheid is minder zichtbaar dan lichamelijke fitheid en wordt daarom gemakkelijk over het hoofd gezien. Toch begint alles wat we zijn en bereiken in ons hoofd - en dat maakt onze mentale conditie nog veel belangrijker dan onze fysieke fitheid.
Bij mentale training wordt vaak nog alleen maar gedacht aan het opdoen van kennis, of het oefenen van bijvoorbeeld rekenvaardigheid of het geheugen. Maar deze vormen slechts een klein gedeelte van onze mentale capaciteiten. Het zijn andere, wezenlijker eigenschappen die de grootste invloed hebben op onze levenskwaliteit.

Onze mentale conditie blijkt een directe invloed te hebben op alle aspecten van ons leven. Meer dan kennis of ervaring blijkt het onze mentale kracht te zijn die bepaalt hoe succesvol we zijn in ons leven en hoe ver we komen in onze carrière.
Bij topsporters heeft onderzoek aangetoond dat hun prestaties van moment tot moment beïnvloed worden door hun mentale toestand - wat eigenlijk logisch is, want als een sporter de ene dag beter presteert dan de andere is het niet het lichaam dat plotseling sterker of zwakker is geworden. Maar de mentale invloeden reiken nog een stuk verder dan dit. Ze blijken zelfs te bepalen hoe gevoelig sporters tijdens een wedstrijd zijn voor blessures en hoe snel ze hiervan herstellen.
Er zijn inmiddels rechtstreekse verbindingen gevonden tussen ons zenuwstelsel en ons immuunsysteem, wat een verklaring biedt voor het feit dat onze mentale toestand een sterke invloed op onze lichamelijke gezondheid kan hebben.
Onze mentale fitheid bepaalt niet alleen wat we bereiken, maar zelfs hoe veel moeite we daarvoor moeten doen. We kennen allemaal wel voorbeelden van mensen die bijvoorbeeld zonder moeite kunnen afvallen of stoppen met roken, terwijl anderen daar langdurig voor moeten ploeteren. Het is niet het lichaam dat hierin het verschil maakt.
Opvallend is dat de mentale factoren zelfs bepalen hoe aantrekkelijk we gevonden worden door andere mensen. Een van de interessantste voorbeelden hiervan is Cleopatra; geschiedschrijvers uit haar tijd weten ons te vertellen dat zij maar een alledaags, en niet bijzonder aantrekkelijk gezicht had. Wel had zij een heel indrukwekkende persoonlijkheid en ze wist daarmee een enorme indruk op mensen te maken. Een indruk die ervoor gezorgd heeft dat zij de geschiedenis in is gegaan als een van de mooiste vrouwen die ooit geleefd heeft.

Mentale fitheid wordt vaak vertaald naar eigenschappen als zelfvertrouwen, doorzettingsvermogen, innerlijke rust en overtuigingskracht. Veelal worden deze kwaliteiten gezien als onderdeel van iemand’s persoonlijkheid, ‘iets dat iemand nu eenmaal heeft’.
Inmiddels is gebleken dat onze mentale mogelijkheden sterk verweven zijn met de structuur van ons zenuwstelsel, een structuur die met nieuwe methoden door training ontwikkeld kan worden.
Als mensen wordt ons van jongs af aan geleerd ons lichaam goed te gebruiken; we leren eerst kruipen, dan lopen, zwemmen en dansen. We leren onze handen gebruiken om te schrijven, deuren te openen en computers te gebruiken.
Is het niet logisch dat we ook zouden leren om onze geest goed te gebruiken; om daarin de eigenschappen naar keuze te ontwikkelen die in onze levens het meest van pas gaan komen.

Hoe kan mentale fitheid en kracht getraind worden?
Bij ons lichaam zijn we ons meestal alleen bewust van het oppervlak - hoe we er uit zien, en hoe onze armen en benen bewegen. Onze fitheid en kracht wordt echter bepaald door de onderliggende structuren - zoals hart, longen en spieren. Moderne trainingstechnieken richten zich er dan ook op om juist die te versterken.
Onze mentale fitheid is hiermee vergelijkbaar. Ook geestelijk zijn wij ons alleen bewust van ons oppervlak - in dit geval onze gedachten en emoties. Maar daaronder bevinden zich de eigenschappen die bepalen hoe sterk en fit we mentaal zijn. Eigenschappen die rechtstreeks verbonden zijn met de structuur van ons zenuwstelsel.
Nieuwe technieken, neurotraining genaamd, maken het nu mogelijk om het zenuwstelsel rechtstreeks te oefenen. Hiervoor worden verschillende trainingsmethoden gebruikt, waaronder met gebruik van mentale trainingsapparatuur.

Een praktijkvoorbeeld:
Een cursiste kijkt naar een computerscherm, waarop een golfbaan te zien is. Een witte bal beweegt langzaam naar de hole. De cursiste bestuurt de bal met haar geest: een elektrode om haar vinger meet wat er in haar zenuwstelsel gebeurt en ze controleert de bal door haar eigen mentale ‘fase’ te veranderen. Ze leidt de bal naar de hole toe, dan weer er vandaan, en laat hem vervolgens bij de vlag verdwijnen. Ze heeft binnen enkele weken beheersing gekregen over mentale eigenschappen waarvan ze zich eerst niet bewust was, alsof ze een arm of been leert gebruiken waarvan ze tot voor kort niet wist dat ze hem had. Dit geeft haar de mogelijkheid om haar mentale capaciteiten te ontwikkelen zoals zij dat wil.

De bovenstaande scene is een onderdeel van een breed oefenprogramma dat ontworpen is om elementaire beheersing te geven over de belangrijkste mentale vaardigheden, en deze in de praktijk van het eigen leven toe te kunnen passen.

Het Mental Fitness Project
Het Mental Fitness Project is bedoeld om meer bekendheid te geven aan het belang en de mogelijkheden van mentale fitnesstraining, en een breder publiek de gelegenheid te geven om de technieken ervan toe te passen.

Geïnteresseerden kunnen contact opnemen voor meer informatie.

Geïnteresseerd in de opleiding tot Mental Fitness Trainer? Laat het ons weten.